Οικολογία Ραδόνιο
Οικολογία » Ραδόνιο
 
Ραδόνιο (του Θ. Τσίπηρα)

ραδόνιοΤο πρόβλημα είναι γνωστό εδώ και πολλές δεκαετίες στο εξωτερικό. Στη χώρα μας πολύ πρόσφατα άρχισε ν' απασχολεί εντονότερα τους ειδικούς.

Σε πολλές πολιτείες των ΗΠΑ είναι υποχρεωτική η μέτρηση του ραδονίου, πριν την έκδοση της οικοδομικής άδειας. Η Τσεχία διαθέτει ένα κρατικό δίκτυο 300.000 μετρητών ραδονίου.

50.000 άτομα περίπου πεθαίνουν κάθε χρόνο στον πλανήτη μας από καρκίνο εξαιτίας του ραδονίου. Σύμφωνα με την έρευνα του Πανεπιστημίου 12 σημεία του Ελληνικού χώρου ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια ασφαλείας και 25 τα όρια κινδύνου.

Όμως δυστυχώς στη Ελλάδα κανένα μέτρο δεν παίρνεται στον χώρο της οικοδομής.

Τελευταία, γίνεται ολοένα και πιο συχνά αναφορά για το δηλητηριώδες αέριο ραδόνιο στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Παρά το γεγονός ότι το πρόβλημα ήταν γνωστό εδώ και πολλές δεκαετίες σε χώρες όπως η Σουηδία, οι ΗΠΑ και άλλες όπου ήδη έχουν ληφθεί σημαντικές αποφάσεις και έχουν γίνει ουσιαστικές ενέργειες στον τομέα αντιμετώπισής του.

Στη χώρα μας, πολύ πρόσφατα, άρχισε να μας απασχολεί. Από την πλευρά του Ελληνικού κράτους ελάχιστα έχουν γίνει, τόσο για τον εντοπισμό των περιοχών με πρόβλημα, όσο και προς την κατεύθυνση της αντιμετώπισής του και δεν θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε ότι όλη η προσπάθεια να ξεκινήσει από σχεδόν μηδενική βάση, πριν να είναι πολύ αργά.

α) Τι είναι το ραδόνιο;

ραδόνιο σπιτιούΌλοι οι άνθρωποι στην καθημερινή τους ζωή εκτίθενται στην περιβαλλοντική ακτινοβολία. Η περιβαλλοντική ακτινοβολία είναι η δόση της ακτινοβολίας την οποία ο καθένας μας λαμβάνει στην κανονική ημερήσια ζωή. Οι πηγές της φυσικής ακτινοβολίας περιλαμβάνουν χερσαίες πηγές (ακτινοβολία που προέρχεται από τη διάσπαση φυσικών υπαρχόντων ραδιοϊσοτόπων στα πετρώματα και στο έδαφος), την κοσμική ακτινοβολία, ιατρικές πηγές (ακτίνες Χ) προϊόντα πυρηνικών δοκιμών ή δυστυχημάτων σε σταθμούς παραγωγής ατομικής ενέργειας και σε άλλες ατμοσφαιρικές πηγές. Η αντιπροσωπευτική μέση ετήσια δόση περιβαλλοντικής ακτινοβολίας που λαμβάνει κάθε άτομο κατ' έτος είναι 106 mrem και δεν περιλαμβάνεται σε αυτή το ραδόνιο).

Σήμερα, είναι ευρέως αποδεκτό το γεγονός ότι η έκθεση του ανθρώπου σε υψηλά επίπεδα περιβαλλοντικής ακτινοβολίας έχει αρνητικές επιδράσεις στην υγεία του, χωρίς να μπορεί να προσδιοριστεί επακριβώς ένα όριο ασφάλειας. Στην περιβαλλοντική ακτινοβολία συμπεριλαμβάνεται και αυτή του στοιχείου ραδονίου. Το ραδόνιο 222 είναι ένα ραδιενεργό ευγενές αέριο που απελευθερώνει κατά τη διαδικασία της φυσικής διάσπασής των στοιχείων φθόριο και ουράνιο, τα οποία είναι συνήθη και φυσικώς υπάρχοντα στοιχεία σε ποικίλες ποσότητες στα πετρώματα και στο έδαφος.

’οσμο, αθέατο και χωρίς γεύση, καθώς είναι το ραδόνιο, δεν μπορεί να ανιχνευθεί από τις ανθρώπινες αισθήσεις.

Το ραδόνιο 222 διασπάται σε ραδιενεργά στοιχεία, δύο από τα οποία πολώνιο 218 και πολώνιο 214, εκπέμπουν σωματίδια άλφα, τα οποία είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά στο να βλάπτουν τους ιστούς των πνευμόνων. Αυτά τα εκπεμπόμενα σωματίδια άλφα, παράγωγα της διάσπασης του ραδονίου, ενέχονται για την πρόκληση του καρκίνου των πνευμόνων στους ανθρώπους.

β) Το ραδόνιο στο χώρο του κτηρίου.

ραδόνιο στο σπίτιΣτον εξωτερικό αέρα, όπου αυτό αραιώνεται σε χαμηλές συγκεντρώσεις, το ραδόνιο αποτελεί σημαντικά μικρότερο κίνδυνο απ' ότι στον εσωτερικό αέρα. Στο περιβάλλον του αέρα των εσωτερικών χώρων, οπωσδήποτε, τα ραδόνιο συσσωρεύεται σε σημαντικά επίπεδα. Το μέγεθος της συγκέντρωσής του σε αυτούς τους χώρους εξαρτάται πρωταρχικά από την κατασκευή των κτισμάτων και από την ποσότητα του ραδονίου στο υποκείμενο έδαφος. Το ραδόνιο παράγεται σε έδαφος που προήλθε από αποσάθρωση - διάβρωση ουρανιούχων πετρωμάτων. Σαν εδαφικό αέριο, το ραδόνιο διαχέεται φυσικά δια μέσου ρωγμών και ανοιγμάτων στα διαπερατά εδάφη. Μόλις αυτό εισέλθει στην ατμόσφαιρα αραιώνεται και διασκορπίζεται. Η συγκέντρωσή του στον ατμοσφαιρικό αέρα είναι για το λόγο αυτό αρκετά χαμηλή.

Η σύνθεση του εδάφους κάτω και γύρω από ένα σπίτι επηρεάζει τα επίπεδα του ραδονίου και την ευκολία με την οποία μεταναστεύει προς το εσωτερικό του σπιτιού. Κανονικές διαφορές της πίεσης του αέρα μεταξύ του σπιτιού και του εδάφους μπορούν να δημιουργήσουν μια έλξη ραδονίου από το έδαφος στο κτήριο, μέσα από μια ανεπαίσθητη ρωγμή,. Η είσοδος του ραδονίου μέσα στο σπίτι από το έδαφος μπορεί λοιπόν να γίνει μέσω ρωγμών στα δάπεδα και στα στοιχεία από σκυρόδεμα, μέσω των σωλήνων αποχέτευσης των δαπέδων (floor drains) μέσω αντλιών φρεατίων αποστράγγισης, μέσω των κατασκευαστικών αρμών και μικροσκοπικών ρωγμών ή πόρων στους τοίχους. Τα επίπεδα του ραδονίου είναι γενικά υψηλότερα στις βάσεις των σπιτιών και στα δωμάτια των ισοπηγές ραδονίουγείων, τα οποία είναι σε επαφή με το έδαφος.

Επειδή το ραδόνιο είναι πολύ βαρύ (είναι το πιο πυκνό γνωστό αέριο) τείνει να συγκεντρώνεται στις βάσεις των κτηρίων. Από τη στιγμή της εισόδου του στο κτήριο το ραδόνιο διασπάται ραδιενεργώς. Μερικά από τα θυγατρικά του προϊόντα είναι επίσης ραδιενεργά και εκλύουν ακτινοβολία καθώς αυτά διασπώνται. Μερικά από αυτά προσκολλώνται επίσης σε σωματίδια σκόνης και έτσι συγκεντρώνονται στα χαμηλότερα επίπεδα των κτηρίων.

Το πραγματικό πρόβλημα δημιουργείται όταν ο αέρας μολυσμένος με ραδόνιο ή κάποιο από τα θυγατρικά του προϊόντα εισπνέεται. Η ραδιενεργός διάσπαση του ραδονίου εκλύει άλφα σωματίδια, τα οποία είναι ιδιαιτέρως επιβλαβή για τους βιολογικούς ιστούς. ’μεσες δόσεις ακτινοβολίας άλφα στο εσωτερικό των πνευμόνων θεωρείται ότι προκαλούν περισσότερους θανάτους από καρκίνο των πνευμόνων από ότι οποιαδήποτε άλλη αιτία, με εξαίρεση το κάπνισμα. Παράγοντες όπως ο σχεδιασμός, η κατασκευή και ο εξαερισμός του σπιτιού επηρεάζουν τις διόδους και τις πηγές οι οποίες μπορούν να "έλξουν" το ραδόνιο στο εσωτερικό των σπιτιών.

Οι στρατηγικές ελέγχου του ραδονίου εμπεριέχουν τη μεταβολή των εξής τριών παραγόντων:

    Του μεγέθους και της διεύθυνσης των διαφορών στην πίεση ανάμεσα στους εσωτερικούς χώρους.
    Το ρυθμό λειτουργίας του συστήματος εξαερισμού.
    Την ποσότητα του εξωτερικού αέρα που εισέρχεται στο σπίτι.

Κατ' αρχήν βέβαια είναι απαραίτητα:

    Ο έλεγχος του σπιτιού για την ύπαρξη ραδονίου. Αυτό είναι εύκολο και αρκετά φτηνό.
    Η επισκευή του σπιτιού, εάν το επίπεδο ραδονίου σε αυτό είναι πάνω από 4 picocuries ανά λίτρο (> 4pCi/L)
    Η μείωση των επιπέδων ραδονίου που είναι μικρότερα των  < 4pCi/L επειδή και αυτά εμπεριέχουν κάποιο κίνδυνο.

Το ραδόνιο θεωρείται υπεύθυνο για χιλιάδες θανάτους από καρκίνο ετησίως στις ΗΠΑ. Έτσι, η ΕΡΑ συμβουλεύει να ελεγχθούν όλα τα σπίτια κάτω από τον τρίτο όροφο για ραδόνιο. Κατά την αγορά ή πώληση ενός σπιτιού είναι απολύτως αναγκαίο να προηγείται το τεστ ραδονίου από έναν εκπαιδευμένο, εξειδικευμένο και εξουσιοδοτημένο από την πολιτεία εργολήπτη ο οποίος και θα το πραγματοποιήσει.

Μέθοδοι για την μείωση του ραδονίου στα σπίτια.

Φραγή ραδονίουΈνα αποτελεσματικό πρόγραμμα για να μειωθεί ή να περιοριστεί ο κίνδυνος από το ραδόνιο στα σπίτια επικεντρώνεται στις εξής κύριες στρατηγικές:

1. Τα σημεία εισόδου του ραδονίου στα σπίτια πρέπει να εντοπιστούν και να σφραγιστούν.

2. Ο αερισμός του σπιτιού μπορεί να βελτιωθεί με τη διατήρηση περισσότερων ανοιχτών παραθύρων ή τη λειτουργία ανεμιστήρων.

3. Κατασκευαστικές μέθοδοι που επιτρέπουν την εγκατάσταση ενός συστήματος αερισμού. Πιθανώς η πιο απλή μέθοδος μείωσης του ραδονίου είναι η αύξηση του αερισμού του σπιτιού, (μερικές φορές αυτό επαρκεί για να λύσουμε το πρόβλημα).

4. Επιλογή μη ραδιενεργών κατασκευαστικών υλικών.

5. Η μόνωση των ρωγμών στα κτήρια μπορεί επίσης να μειώσει την είσοδο ραδονίου ιδιαίτερα όταν γίνει σε ειδικά σημεία όπου το ραδόνιο εισέρχεται στο σπίτι.

Μια ποικιλία από κατασκευαστικές λύσεις είναι διαθέσιμες στους ιδιοκτήτες σπιτιών και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, συστήματα αερισμού στα θεμέλια του σπιτιού.

ραδόνιο στο υπόγειοΤα καινούργια σπίτια μπορούν να χτιστούν με χαρακτηριστικά που εμποδίζουν την είσοδο ραδονίου και επιτρέπουν την αντιμετώπιση των προβλημάτων του ραδονίου, τα οποία θα μπορούσαν να εμφανισθούν στο μέλλον.

Αυτά κοστίζουν ελάχιστα εάν τοποθετηθούν κατά τη διάρκεια της κατασκευής του σπιτιού παρά σε ένα ήδη υπάρχον σπίτι. Αυτές οι επεμβάσεις διατηρούν τις τιμές του ραδονίου σε επίπεδα χαμηλότερα των 2pCi/L .Το κόστος των επισκευών για την μείωση του ραδονίου εξαρτάται από τον τρόπο κατασκευής του σπιτιού και από άλλους παράγοντες.

Κατασκευαστικοί τρόποι αποφυγής του ραδονίου στο χώρο της κατασκευής

Ουσιαστικά υπάρχουν δύο τρόποι αποφυγής του ραδονίου στο χώρο της οικοδομής.

    Η αεριζόμενη θεμελίωση και
    Η χρήση ειδικών στεγανοποιητικών μεμβρανών.

Α) Η αεριζόμενη θεμελίωση

Αυτή συνίσταται στη δημιουργία, ουσιαστικά, ενός δεύτερου δαπέδου πάνω από το δάπεδο του υπογείου (με ενδιάμεσο κενό) ή στην τοποθέτηση ειδικών πλαστικών τεμαχίων, τύπου igloo, που βοηθούν στην συγκέντρωση των ρύπων και τα οδηγούν εκτός οικοδομής (αεριζόμενα δάπεδα).

Ακόμη, οικονομική λύση, είναι και η δημιουργία ενός δικτύου φρεατίων που συνδέονται μεταξύ τους με πλαστικούς σωλήνες και οδηγούν επίσης με σωλήνα το ραδόνιο εκτός οικοδομής.

Τα φρεάτια αυτά τοποθετούνται μετά το μπάλωμα των πεδίλων και ακολουθεί η τοποθέτηση δομικού πλέγματος και η σκυροδέτηση του δαπέδου. Δηλαδή τα φρεάτια αυτά αλλά και οι αγωγοί θάβονται στο δάπεδο από το οποίο δεν εξέχει παρά μόνο ο αγωγός που οδηγεί το ραδόνιο εκτός κτηρίου! (Φθηνή λύση είναι η τοποθέτηση έτοιμων φρεατίων δαπέδων και υπάρχουν πολλές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα).

Β) Η χρήση ειδικών στεγανοποιητικών μεμβρανών

Δυστυχώς, στην Ελλάδα, δεν υπάρχουν παρά ελάχιστα ειδικευμένα προϊόντα, ενώ στην Ευρώπη, ενεργοποιούνται τουλάχιστον 10 εταιρείες παραγωγής ειδικών στεγανοποιητικών μεμβρανών. Ευτυχώς, που μόλις τον τελευταίο καιρό, η γνωστή εταιρεία RENOVAT εισήγαγε στην Ελλάδα την αυτοκόλλητη μεμβράνη Ceresit BT-21 της γερμανικής εταιρείας CERESIT που δημιουργεί ένα φράγμα ραδονίου από το έδαφος.

Η μεμβράνη αυτή κολλά χωρίς φλόγιστρο και δεν απαιτεί επεξεργασία στις ραφές και κόβεται με απλό ξυράφι χαρτιού.

Προσωπικά την έχω χρησιμοποιήσει σε αρκετές οικοδομές και οι μετρήσεις που πραγματοποίηση, με το επιστημονικό όργανο RADION ALERT, έδειξαν ότι πράγματι υπάρχει μεγάλη μείωση του εισερχόμενου ραδονίου.

Οι περιοχές με τη μεγαλύτερη συσσώρευση ραδονίου στην Ελλάδα (σε bequerel ανά κυβικό μέτρο)

Χωριό
    

Νομός
    

Συσώρευση ραδονίου σε bq/m³

Νεράιδα
    

Θεσπρωτίας
    

511  bq/m³

Μελιβοία
    

Ξάνθης
    

460  bq/m³

Κέντρο Πόλης
    

Καβάλας
    

350  bq/m³

Σέλερο
    

Ξάνθης
    

320  bq/m³

Πρασινάδα
    

Δράμας
    

280  bq/m³

Μύκονος
    

Κυκλάδων
    

280  bq/m³

Δεσκάτη
    

Γρεβενών
    

279  bq/m³

Πεντάλοφο
    

Κοζάνης
    

258  bq/m³

Νικίσιανη
    

Καβάλας
    

237  bq/m³

Κέντρο Πόλης
    

Θεσσαλονίκης
    

220  bq/m³

Δοξάτο
    

Δράμας
    

211  bq/m³

Γενισέα
    

Ξάνθη
    

200  bq/m³

 

Ραδόνιο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Το χημικό στοιχείο Ραδόνιο (σύμβολο: Rn) είναι ένα ευγενές αέριο με ατομικό αριθμό 86 και ατομικό βάρος (222) . Έχει θερμοκρασία τήξης -71 C° και θερμοκρασία βρασμού -61,8 C°. Είναι ραδιενεργό και ένα από τα βαρύτερα αέρια. Το πιο σταθερό του ισότοπο είναι το ραδόνιο-222 με χρόνο ημιζωής 3,8 ημέρες. Σε θερμοκρασία και πίεση δωματίου είναι άχρωμο αλλά όταν ψυχρανθεί κάτω από τη θερμοκρασία πήξης του αποκτά ένα υποκίτρινο χρώμα που καθώς μειώνουμε τη θερμοκρασία μετατρέπεται σε κίτρινο και στη συνέχεια σε πορτοκαλοκόκκινο.

Το ραδόνιο θεωρείται επικίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία. Το ραδόνιο υπάρχει στο έδαφος και μπορεί να συγκεντρωθεί στο εσωτερικό των κτηρίων που δεν αερίζονται αρκετά. Ευθύνεται για την πρόκληση καρκίνου του πνεύμονα: αν και έχει μικρό χρόνο ημιζωής, διασπάται σε άλλα ραδιενεργά στοιχεία τα οποία έχουν χρόνο ημιζωής δεκαετιών, με αποτέλεσμα η εισπνοή ραδονίου από κάποιον να αποτελεί συνεχή κίνδυνο. Μεγάλα ποσοστά ραδονίου υπάρχουν στο έδαφος της Ικαρίας.

Το Ραδόνιο ανακαλύφθηκε το 1900 από τον Γερμανό φυσικό Φρήντιχ Ερστ Ντόρν. Το ονόμασε Ραδόνιο γιατί ήταν προϊόν της ακτινοβολίας του Ραδίου.

Ραδόνιο στο σπίτι προκαλεί καρκίνους πνεύμονα
31-12-2004

 

 

Το ραδιενεργές αέριο ραδόνιο, που απελευθερώνεται από το φλοιό της γης και συγκεντρώνεται στα σπίτια, είναι υπεύθυνο για το 9% των θανάτων που προκαλούνται λόγω καρκίνου του πνεύμονα.

Το ραδόνιο είναι συνολικά υπεύθυνο για το 2% όλων των θανάτων που συμβαίνουν λόγω όλων των μορφών καρκίνου.

Οι καπνιστές κινδυνεύουν πολύ περισσότερο από όλους τους άλλους από το ραδόνιο.

Στο εσωτερικό των σπιτιών, το ραδόνιο που συσσωρεύεται λόγω της φυσικής εκπομπής του από τη γη, εισέρχεται στον οργανισμό δια μέσου της εισπνοής. Το μεγαλύτερο μέρος του ραδονίου που εισπνέουμε, φεύγει αμέσως με την εκπνοή.

Όμως μερικά σωματίδια του ραδονίου παραμένουν στους πνεύμονες, εκθέτοντας τους έτσι στις επικίνδυνες  επιδράσεις της ραδιενέργειας που μπορεί να προκαλεί καρκίνο.

Στους εξωτερικούς χώρους, τα αέρια που εκπέμπονται από τη γη και περιέχουν ραδόνιο, διαλύονται στην ατμόσφαιρα. Έτσι ο κίνδυνος στους εξωτερικούς χώρους απομακρύνεται.

Αντίθετα σε κλειστούς χώρους, χωρίς αερισμό, είναι δυνατόν να συγκεντρωθούν πολλά σωματίδια ραδονίου αυξάνοντας έτσι επικίνδυνα τη ραδιενέργεια που πιθανόν να εισπνέουν άτομα που ζουν στους εν λόγω χώρους.

Τα βαρυσήμαντα αυτά αποτελέσματα προκύπτουν από τη μεγαλύτερη έρευνα που έγινε ποτέ στην Ευρώπη για το θέμα. Γιατροί και άλλοι επιστήμονες από 9 Ευρωπαϊκές χώρες, ανάλυσαν τα δεδομένα 7.148 ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα.

Μεταξύ άλλων, μέτρησαν τις συγκεντρώσεις ραδονίου στα σπίτια στα οποία ζούσαν όταν έγινε η διάγνωση. Επίσης μέτρησαν τη συγκέντρωση ραδονίου στα σπίτια που είχαν ζήσει παλαιότερα.

Παράλληλα συνέλεξαν και άλλες πληροφορίες για τους ασθενείς όπως για παράδειγμα εάν ήσαν καπνιστές ή όχι, εάν υποβάλλονταν σε παθητικό κάπνισμα ή όχι. Στη συνέχεια σύγκριναν τα δεδομένα από τους ασθενείς με ανάλογα στοιχεία από 14.208 άτομα που δεν είχαν προσβληθεί από καρκίνο.

Τα συμπεράσματα των ερευνητών ήσαν:

    Ο κίνδυνος προβολής από καρκίνο του πνεύμονα, αυξανόταν όσο αυξανόταν η συγκέντρωση ραδονίου στην οποία υποβάλλονταν στο σπίτι τους οι συμμετέχοντες στην έρευνα
    Η έκθεση στο ραδόνιο πολλαπλασίαζε τις καρκινογόνες δράσεις του καπνίσματος αυξάνοντας έτσι κατά πολύ τον κίνδυνο καρκίνο του πνεύμονα στους καπνιστές
    Το ραδόνιο βρέθηκε να είναι ένοχο για 20.000 θανάτους λόγω καρκίνου του πνεύμονα, κάθε χρόνο στην Ευρώπη. Αυτό αντιστοιχεί στο 9% του συνόλου των θανάτων λόγω καρκίνου του πνεύμονα και στο 2% των θανάτων λόγω όλων των μορφών καρκίνου
    Υπήρχαν σημαντικές διαφορές στις συγκεντρώσεις ραδονίου στα σπίτια. Στις αστικές περιοχές υπήρχε μια τάση να υπάρχουν χαμηλότερα επίπεδα ραδονίου παρά στις αγροτικές περιοχές

Η γνώμη μας είναι ότι τα συμπεράσματα της μεγάλης και ενδιαφέρουσας αυτής πολυκεντρικής έρευνας πρέπει να ληφθούν πολύ σοβαρά υπ' όψη. Το ραδόνιο στα σπίτια είναι υπεύθυνο για ένα μεγάλο αριθμό καρκίνων του πνεύμονα και θανάτων που προκύπτουν λόγω αυτής της νόσου.

Φυσικά το κάπνισμα έχει πολύ μεγαλύτερη επίδραση στην πρόκληση καρκίνου του πνεύμονα. Οι καρκινογόνες επιδράσεις του ραδονίου, έστω και εάν είναι υπεύθυνες για την πρόκληση μόνο του 10% των περιπτώσεων καρκίνου του πνεύμονα, είναι δυνατόν να προληφθούν.

Υπάρχουν αποτελεσματικοί τρόποι προστασίας μας από το ραδόνιο. Βασίζονται στον καλό αερισμό των σπιτιών και άλλων κτιρίων. Επίσης η μη ύπαρξη χαραμάδων στα δάπεδα δεν επιτρέπει την διέλευση και είσοδο στους εσωτερικούς χώρους αερίων που εκπέμπονται από τη γη και περιέχουν ραδόνιο.

Δεν πρέπει να παραμείνουμε αδρανείς μπροστά στο πρόβλημα του ραδονίου. Χαρακτηριστικά να αναφέρουμε ότι η μελέτη που έγινε στο Ηνωμένο Βασίλειο από το National Radiation Protection Board, έδειξε ότι 100.000 ιδιόκτητα σπίτια ή κτίρια, επηρεάζονται λόγω ψηλών συγκεντρώσεων ραδονίου. Μόνο στο 10% των εν λόγω περιπτώσεων οι  ιδιοκτήτες ελάμβαναν μέτρα για αντιμετώπιση του προβλήματος.

Είναι σημαντικό κατά τη γνώμη μας οι ειδικοί αρχιτέκτονες και άλλοι μηχανικοί της οικοδομικής βιομηχανίας να εξετάζουν περισσότερο και να προτείνουν λύσεις για καλύτερο αερισμό των οικιών και των κτιρίων για προστασία από το ραδόνιο.

Παράλληλα οι ιδιοκτήτες και το πλατύ κοινό πρέπει να ευαισθητοποιηθούν και να είναι ενήμεροι για τους κινδύνους του ραδονίου που ας μην ξεχνούμε είναι η δεύτερη συχνότερη αιτία καρκίνου του πνεύμονα.

Το ραδόνιο είναι το περισσότερο μελετημένο αέριο, αποσκοπώντας στην πρόγνωση των σεισμών. Γεννάται στο πέτρωμα και ένα μέρος του δεσμεύεται στην στέρεα μάζα, ενώ το υπόλοιπο μετακινείται στα ρευστά των πόρων του πετρώματος από όπου μπορεί να διαφύγει μέσω των ενδοεπικοινωνούντων πόρων, ρωγμών και υδροφόρων. Οι τεκτονικές τάσεις που επενεργούν στο πέτρωμα μπορούν να δημιουργήσουν ρήξη της στέρεας μάζας και ρωγμές που κάνουν περισσότερο αποτελεσματική τη διάχυση και διαφυγή του ραδονίου.

Γενικά διακρίνουμε δύο φάσεις εκδήλωσης της αύξησης στο ποσοστό του ραδονίου που παρατηρείται κατά τη διάρκεια σεισμικών γεγονότων. Η πρώτη, πρόδρομη φάση, εκδηλώνεται αρκετούς μήνες πριν και διαρκεί έως και την έναρξη του σεισμικού γεγονότος. Χαρακτηρίζεται από ανώμαλες τιμές έως και δέκα (10) τάξεων μεγέθους μεγαλύτερες των φυσιολογικών για την περιοχή. Οι ανωμαλίες συναντώνται τόσο κατά μήκος ενεργών ρηγμάτων όσο και στο έδαφος και τους υδροφόρους, σε εύρος από την περιοχή του επικέντρου που μπορεί να ξεπερνά τα 100 km σε ακτίνα.

Η δεύτερη φάση χαρακτηρίζεται από την έκλυση ραδονίου κατά μήκος των ενεργοποιημένων σεισμικών ρηγμάτων. Το μέγιστο της ανωμαλίας παρουσιάζει μια υστέρηση λίγων ημερών μετά την εκδήλωση του σεισμικού ρήγματος και μπορεί να είναι μετατοπισμένο λίγες δεκάδες μέτρα από την επιφανειακή εκδήλωσή του.

Κατά τη διάρκεια ηφαιστειακής επαναδραστηριοποίησης, αναμένεται μία αύξηση έκκλησης ραδονίου, τόσο λόγω της θραύσης των πετρωμάτων (σεισμική δράση) όσο και λόγω της αύξησης της ροής του CO2, ως της κυριότερης αέριας φάσης που μεταφέρει το ραδόνιο στην επιφάνεια.

 
    

 

κλικ για μεγέθυνση

 

 

κλικ για μεγέθυνση

 

Σε ότι αφορά τα δύο ισότοπα, κυρίως χρησιμοποιείται το ραδόνιο (222Rn), καθώς η μεγαλύτερη ημιπερίοδος ζωής του, διευκολύνει την καταγραφή του και καθιστά πιο ασφαλή τα αποτελέσματα. Η συμπεριφορά του θορονίου (220Rn) δεν είναι πολύ καλά μελετημένη, θεωρείται όμως αποτελεσματικότερος "ιχνηλάτης" ενεργών διεργασιών καθώς έχει πολύ μικρότερη ημιπερίοδο ζωής.

 

 

Οι μετρήσεις ραδονίου, τόσο στο έδαφος όσο και στο νερό, πραγματοποιήθηκαν με δύο όργανα που χρησιμοποιούν διαφορετική μέθοδο υπολογισμού του ραδονίου (Pylon AB-5 με κυψέλες σπινθηρισμού και Durridge RAD-7 με ανιχνευτή πυριτίου στερεάς κατάστασης). Τόσο για τα αέρια εδάφους όσο και για το νερό εφαρμόστηκαν οι μέθοδοι δειγματοληψίας και μέτρησης που χρησιμοποιούνται επί σειρά ετών από την ομάδα εργασίας του ΙΓΜΕ και θεωρούνται οι πλέον αξιόπιστες.

 

 

 

 

 

 

Οι μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν αφορούν:

    Το ραδόνιο που βρίσκεται διαλελυμένο στο νερό. Για τη μέτρηση αυτή απαιτείται η κυκλοφορία συγκεκριμένου όγκου ατμοσφαιρικού αέρα, σε κλειστό κύκλωμα, σε συγκεκριμένο όγκο δείγματος νερού (350 ml αέρα σε 190 ml νερού για το AB-5 και 750 ml αέρα σε 250 ml νερού για το RAD-7). Στη συνέχεια μετράται η περιεκτικότητα του ραδονίου στον αέρα αυτό και με σχετική αναγωγή υπολογίζεται το περιεχόμενο εν διαλύσει στο νερό ραδόνιο.
    Το ραδόνιο που βρίσκεται εγκλωβισμένο στο έδαφος. Για τη μέτρηση αυτή το δείγμα του εδαφικού αερίου λαμβάνεται από την απόληξη ενός ανοξείδωτου σωλήνα εσωτερικής διαμέτρου 1 εκατοστού, ο οποίος βυθίζεται στο έδαφος σε βάθος 0,5-0,6 m ώστε να αποφεύγονται οι ημερήσιες και εποχιακές διακυμάνσεις που παρουσιάζουν οι τιμές του ραδονίου λόγω αλλαγής της ατμοσφαιρικής πίεσης, των ρευμάτων του αέρα κτλ. Στο δείγμα αυτό μετράται μετά από 10 λεπτά η περιεκτικότητά του σε ραδόνιο (4 διαδοχικές μετρήσεις, διάρκειας 5 λεπτών η κάθε μία) και στις δύο συσκευές.

Οι καταγραφές του ραδονίου παρουσιάζουν διακύμανση σε μακροχρόνια κλίμακα. Η αύξηση του περιεχόμενου σε αέρια εδάφους ραδονίου που έχει καταγραφεί φαίνεται να συνδέεται με περιόδους "ενεργοποίησης" του χώρου από τοπικά σεισμικά γεγονότα που το μέγεθός (MD) τους υπερβαίνει τα 4 Ρίχτερ.

Πειραματικά πραγματοποιούνται επίσης μετρήσεις Θορονίου στα αέρια εδάφους της Σαντορίνης, με ειδική πρότυπη διαδικασία μέτρησης, που σχεδιάστηκε σε συνεργασία με την εταιρία Durridge.

 

Στα εδαφικά αέρια της Σαντορίνης μετράται επίσης περιοδικά το περιεχόμενο σε αυτά Θόρον, ως μία πειραματική προσέγγιση. Χρησιμοποιείται μία πρότυπη διάταξη της συσκευής μέτρησης, η οποία σχεδιάστηκε σε συνεργασία με την εταιρία Durridge που κατασκευάζει τη συσκευή.

 
Site Map  |  Όροι Χρήσης  |  Επικοινωνία
Αδαμάντιου Κοραή 11 Θεσσαλονίκη - Τ.Κ. 54249 :: Τηλ.: 2310 320680, 2310 320647 - Fax.: 2310 320647 :: E-mail: info@ikofarben.gr
Designed and Developed by Amasis Web and Graphic Design